Tăng cường xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực Y tế theo quy định tại Nghị định số 90/2026/NĐ-CP

Ngày 30/03/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Y tế.

Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định chi tiết các hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả trong nhiều lĩnh vực y tế. Vi phạm hành chính trong lĩnh vực Y tế quy định tại Nghị định này là những hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính, bao gồm:

a) Vi phạm các quy định về ý tế dự phòng và phòng, chống HIV/AIDS;

b) Vi phạm các quy định về khám bệnh, chữa bệnh;

c) Vi phạm các quy định về dược, mỹ phẩm;

d) Vi phạm các quy định về thiết bị y tế;

đ) Vi phạm các quy định về bảo hiểm y tế;

e) Vi phạm các quy định về dân số.

Trong đó, đáng chú ý là các vi phạm về kinh doanh và sử dụng sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ nhỏ; quy định về mức xử phạt hành chính với hành vi vi phạm quy định về nguyên tắc trong hành nghề khám chữa bệnh; Điều chỉnh quy định xử phạt vi phạm quy định về xuất khẩu, nhập khẩu thuốc, nguyên liệu làm thuốc; Điều chỉnh quy định xử phạt vi phạm về đóng BHYT và Tăng mức xử phạt vi phạm hành chính đối với nhiều hành vi vi phạm.         .  

1. Quy định xử phạt vi phạm hành chính về kinh doanh và sử dụng sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ nhỏ

- Phạt tiền từ 1 - 3 triệu đồng hành vi thông tin cho phụ nữ mang thai, bà mẹ có con nhỏ là cho trẻ ăn sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ có giá trị tương đương hoặc tốt hơn cho trẻ bú sữa mẹ.

- Phạt tiền từ 10 – 20 triệu đồng đối với việc trưng bày sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ, thức ăn bổ sung cho trẻ dưới 06 tháng tuổi tại cơ sở y tế

2. Đối với vi phạm các quy định về khám bệnh, chữa bệnh, Nghị định quy định có 13 loại hành vi vi phạm về:

(1) Hành nghề và sử dụng giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề;

(2) Điều kiện hoạt động và sử dụng giấy phép hoạt động;

 (3) Chuyên môn kỹ thuật trong khám, chữa bệnh;

(4) Sử dụng thuốc trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thực hiện điều trị nội trú và trong thời gian lưu người bệnh ngoại trú để theo dõi;

(5) Sinh con bằng kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm;

(6) Điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo;

(7) Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác;

(8) Xác định lại giới tính, khám sức khỏe;

 (9) Kiểm soát nhiễm khuẩn trong cơ sở khám, chữa bệnh;

(10) Nguyên tắc trong hành nghề;

(11) Hoạt động dược lâm sàng của cơ sở khám, chữa bệnh;

(12) Thông tin, giáo dục, truyền thông về nuôi dưỡng trẻ nhỏ, sử dụng các sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ nhỏ và lợi ích của việc nuôi con bằng sữa mẹ;

(13) Kinh doanh và sử dụng sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ nhỏ.

3. Điều chỉnh quy định xử phạt vi phạm quy định về xuất khẩu, nhập khẩu thuốc, nguyên liệu làm thuốc

- Tại điểm a khoản 17 Điều 2 Nghị định 124/2021/NĐ-CP, nội dung xử phạt đã được làm rõ hơn về phạm vi áp dụng. Cụ thể, nếu trước đây hành vi không tiến hành lưu mẫu thuốc thành phẩm ít nhất 12 tháng sau khi hết hạn dùng của thuốc bị xử phạt từ 5 - 10 triệu đồng đối với mọi trường hợp, thì khoản 1 Điều 60 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP xác định rõ việc xử phạt này chỉ áp dụng đối với thuốc nhập khẩu thuộc diện phải lưu mẫu. 

- Tại Điều 60 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP cũng bổ sung thêm nhiều hành vi vi phạm cùng mức xử phạt cụ thể nhằm tăng cường kiểm soát hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu thuốc và nguyên liệu làm thuốc.

4. Điều chỉnh quy định xử phạt vi phạm về đóng BHYT

- Mức phạt đối với hành vi chậm đóng bảo hiểm y tế quy định tại Điều 80 Nghị định số 117/2020/NĐ-CP đã có sự điều chỉnh. Nếu trước đây người sử dụng lao động chậm đóng BHYT có thể bị phạt từ 1 đến 40 triệu đồng tùy theo số lượng người lao động bị vi phạm, thì khoản 2 Điều 81 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP chuyển sang áp dụng đối với hành vi chưa đóng kể từ sau thời điểm đóng chậm nhất hoặc chưa đóng nhưng không thuộc trường hợp trốn đóng, với mức phạt từ 500.000 đồng đến 35 triệu đồng tùy theo giá trị mức vi phạm.

- Tại Điều 81 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP cũng bổ sung thêm hành vi vi phạm liên quan đến việc lập danh sách tham gia bảo hiểm y tế.

5. Tăng mức xử phạt vi phạm hành chính đối với nhiều hành vi vi phạm.        

Cụ thể:

- Mức phạt tối đa lên đến 100 triệu đồng đối với cá nhân và 200 triệu đồng đối với tổ chức.

- Riêng một số lĩnh vực như dược, thiết bị y tế có thể lên đến 150 triệu đồng đối với cá nhân và 300 triệu đồng đối với tổ chức.

Bên cạnh hình thức phạt tiền, Nghị định còn quy định nhiều hình thức xử phạt bổ sung như:

- Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề

- Đình chỉ hoạt động có thời hạn

- Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm.

Nghị định số 90/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.

Xem chi tiết nội dung Nghị định tại đây.